Egzemplarzem obowiązkowym będzie każdy z siedemnastu (tak, siedemnastu!) egzemplarzy książki, którą wydasz i dla której pozyskałeś numer ISBN.
Jeśli jesteś self-publisherem, wydajesz książkę (a nakład wynosi powyżej 100 egzemplarzy) i masz dla niej numer ISBN, na podstawie Ustawy o obowiązkowych egzemplarzach bibliotecznych (Dz.U. 1996 Nr 152, poz. 722) jesteś zobowiązany przesłać bibliotekom z listy załączonej w Rozporządzeniu Minstra Sztuki i Kultury (Dz.U. 1997 Nr 29, poz. 161) po dwa (jak w przypadku Biblioteki Narodowej w Warszawie i Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie) lub po jednym egzemplarzu książki. Na szczęście, korzystając z Poczty Polskiej, nie musisz kupować znaczków ani płacić za te przesyłki. Wystarczy, że na kopercie napiszesz „egzemplarz obowiązkowy”, a poczta sama dostarczy pod wskazany adres przesyłkę. Taka danina dla kultury polskiej. Dokładacie się do dziedzictwa kulturowego.
Oczywiście wydawnictwa tradycyjne też muszą wysyłać egzemplarze obowiązkowe. No i jeszcze kilkanaście (w zależności od umowy) dla autora, po sztuce dla redaktora i korektorów, składacza. Po kilkanaście dla recenzentów, trochę się tego uzbiera…
Co się dzieje z egzemplarzami obowiązkowymi? Jako była bibliotekarka mogę powiedzieć, co dzieje się w przeciętnej bibliotece z nowymi nabytkami. Wpisuje się je do inwentarza, opracowuje (czasami przy pomocy opisu ściągniętego z katalogu BN), odpowiednio zabezpiecza i okleja (np. numerem inwentarzowym), a potem stawia w wyznaczonym miejscu na półce. Kiedy tak to czytam, wydaje się, że wystarczy pół godziny, by książka mogła trafić prosto w ręce czytelnika. W praktyce może się zdarzyć, że nowy nabytek poleży parę tygodni, zanim przyjdzie kolej na opisanie go. Potem może trafi do jakiegoś czytelnika… jeśli będzie miał szczęście.
Zastanawiasz się może, czy biblioteki, które otrzymują egzemplarze obowiązkowe, dostarczają danych dla obliczania wynagrodzeń od wypożyczeń bibliotecznych wydawców i autorów? Niestety nie. Wynagrodzenia od wypożyczeń bibliotecznych ustala się na podstawie danych z sześćdziesięciu wybranych placówek. Teraz może głowisz się, o jakie wynagrodzenia od wypożyczeń chodzi? Zajrzyj tutaj.
